PL EN DE

Przegląd wydarzeń w energetyce jądrowej

Najnowsze informacje i wydarzenia ze świata

W białoruskiej elektrowni jądrowej wyłączył się reaktor

17 listopada 2021 roku o godzinie 10.33 pierwszy blok został automatycznie odłączony od sieci. Specjaliści przeprowadzają badania diagnostyczne i analizę technologiczną systemów. Promieniowanie tła w elektrowni i obszarze obserwacji w normie" – napisało w komunikacie białoruskie Ministerstwo Energetyki.

To już szósta awaria w ciągu pół roku. 

Białoruska elektrownia jądrowa powstała w obwodzie grodzieńskim, ok. 20 km od Ostrowca. Znajduje się nieco ponad 50 km od Wilna i około 170 km od granicy z Polską. Litwinom budowa jest bardzo nie na rękę i mocno się jej sprzeciwiają. Władze w Wilnie uważają, że obiekt ten stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa kraju. Z tego powodu przygotowano dla mieszkańców zapas 4 mln tabletek z jodem

Bill Gates zbuduje elektrownię jądrową nowej generacji

Założona przez Billa Gatesa firma TerraPower ogłosiła lokalizację dla projektu demonstracyjnego reaktora Natrium. Wybrano niewielkie miasteczko Kemmamer w stanie Wyoming ze względu na znajdującą się tam elektrownię węglową, która ma niedługo zostać zamknięta. Ma być to praktyczny test dla nowoczesnej technologii jądrowej, który w przypadku powodzenie powinien pozwolić na szybkie wdrożenie podobnych rozwiązań w innych miastach.

Powstanie pierwszej, w pełni funkcjonalnej elektrowni jądrowej z reaktorem Natrium w Kemmamer zostało uzgodnione ze społecznością. TerraPower brała też pod uwagę dostępną infrastrukturę w mieście. Działające tam dwa bloki elektrowni węglowej zostaną wyłączone w 2025 r. Budowa całej konstrukcji ma wymagać pracy około 2 tys. pracowników w ciągu najbliższych 7 lat, a po tym czasie stałe zatrudnienie znajdzie 250 osób.

Inwestycja ma kosztować łącznie 4 mld dol., z czego 1,5 mld dol. ma pochodzić z dofinansowania w ramach programu inwestycji w zaawansowane projekty demonstracyjne reaktorów (ARDP). Departament Energii ma dodać kolejne 500 mln dol., a pozostałe 2 mld zapewni sama TerraPower. Gotowa elektrownia jądrowa będzie wyposażona w reaktor generujący moc 345 MW. Ma być ona połączona z systemem przechowywania energii, zaprojektowanym również do magazynowania prądu pochodzącego z odnawialnych źródeł energii. Dzięki temu maksymalna wydajność elektrowni ma wynieść 500 MW, co pozwala na zasilenie do 400 tys. gospodarstw domowych.

Sam reaktor Natrium wyprodukowany jest wspólnie przez TerraPower i General Electric-Hitachi. Stosuje się w nim uran wzbogacony aż do 20 proc., co jest wartością dużo wyższą niż w innych konstrukcjach. Reaktor chłodzony jest sodem, a wspomniany system przechowywania energii wykonany został ze stopionej soli. Specyfika całej platformy pozwala znacząco ograniczyć ilość odpadów nuklearnych, dlatego jest wspierana przez znaczną grupę zwolenników energetyki jądrowej.

EDF potwierdza gotowość zrealizowania wszystkich zamówień na nowe elektrownie jądrowe EPR2

Francuska państwowa firma energetyczna i operator jądrowy EDF poinformowała, że poczyniła znaczne postępy w programie „doskonałości przemysłowej” w sektorze jądrowym i będzie gotowa spełnić wszelkie zamówienia dotyczące budowy reaktorów nowej generacji EPR2 we Francji.

Program o nazwie Excell został zaprezentowany w grudniu 2019 r. po tym, jak rząd dał EDF miesiąc na dostarczenie planu rozwiązania problemów w projekcie EPR grupy Flamanville-3 w Normandii. W raporcie zleconym przez rząd skrytykowano EDF za brak „kultury jakości”, co znajduje odzwierciedlenie w opóźnieniach i przekroczeniach kosztów w Flamanville. Wskazano na kilka problemów nękających francuski przemysł jądrowy, w tym brak konkretnych umiejętności w EDF, słabe zarządzanie projektami i problemy, jakie grupa miała z integracją działalności jądrowej jej konkurenta Arevy.

Excell został wdrożony w 2020 r., a na lata 2020-2021 na jego realizację przeznaczono 100 mln euro. Program ma na celu poprawę jakości produkcji, podniesienie umiejętności i zaostrzenie zarządzania głównymi projektami jądrowymi. Obejmuje również zgodność w produkcji i budownictwie, lepsze relacje z dostawcami oraz standaryzację w celu wzmocnienia jakości i bezpieczeństwa.

Przedstawiciel EDF powiedział Le Figaro, że spełniono 22 z 25 kluczowych zobowiązań w programie. „Sektor się zmienia i będzie gotowy” – powiedział przedstawiciel, dodając, że EPR mogą zostać dostarczone zgodnie z budżetem i harmonogramem.

W ubiegłym tygodniu prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział w telewizyjnym wystąpieniu, że Francja zbuduje nowe reaktory jądrowe, aby pomóc krajowi zmniejszyć jego zależność od zagranicznych krajów w zakresie dostaw energii, osiągnąć cele związane z globalnym ociepleniem i utrzymać ceny pod kontrolą. Macron powiedział, że w nadchodzących latach ożywi francuski program jądrowy poprzez budowę elektrowni jądrowych EPR2.

Alain Gauvin, dyrektor generalny Onet Technologies i jeden z liderów związku przemysłu jądrowego Gifen, powiedział: „Nasze firmy przygotowały się i uważają, że są gotowe na nowe projekty. Aby skonsolidować te osiągnięcia, potrzebujemy z czasem nowych projektów, nowych kontraktów”.

Rosyjski lodołamacz rozpoczyna próby morskie

Najnowszy rosyjski lodołamacz o napędzie jądrowym, Sibir, opuścił Stocznię Bałtycką i skierował się do Zatoki Fińskiej w celu przeprowadzenia prób morskich. W stoczni pod Petersburgiem budowane są jeszcze dwa identyczne statki.

Sibir jest pierwszym produkowanym seryjnie uniwersalnym lodołamaczem Projektu 22220, po pierwszej jednostce z tej klasy Arktika, która weszła do eksploatacji rok temu. Podobnie jak ArktikaSibir jest napędzany przez dwa reaktory RITM-200, każdy o mocy 175 MWt, które razem wytwarzają 60 MW mocy na śrubach napędowych za pośrednictwem podwójnych turbogeneratorów i trzech silników elektrycznych.

W ciągu najbliższych trzech tygodni próby morskie sprawdzą ogólne osiągi statku, a także jego układy elektryczne i energetyczne. Przetestowane zostaną również systemy komunikacji i nawigacji, a także dźwigi i lądowisko dla helikopterów.

Stocznia Bałtycka spodziewa się przekazać Sibir swojemu przyszłemu operatorowi Atomflot przed końcem tego roku.

Dwa kolejne lodołamacze Projektu 22220 są w trakcie budowy w stoczni. Wodowanie Uralu ma nastąpić w drugiej połowie 2022 roku, a Czukotki pod koniec 2024 roku.

Odmiana reaktora RITM-200 zastosowanego w lodołamaczach Projektu 22220 jest planowana do rozmieszczenia na pływających elektrowniach na przylądku Nagloynyn. Barki do tego celu zostaną wykonane przez chińską stocznię Wison, ponieważ rosyjskie stocznie były zbyt zajęte. Kolejna odmiana RITM-200 do zastosowania na lądzie planowana jest dla Ust-Kuyga.

Podczas gdy lodołamacze z napędem jądrowym zapewnią całoroczne przejście przez Północną Drogę Morską, stacjonarne jednostki jądrowe są przeznaczone do rozwoju odległych rejonów wydobycia zasobów mineralnych i portów arktycznych wzdłuż tego szlaku morskiego.

Austria buduje koalicję przeciwko włączaniu energetyki jądrowej do taksonomii UE

Austria jest gotowa wystąpić do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jeśli UE zdecyduje się włączyć energię jądrową do swojej taksonomii dotyczącej zrównoważonych finansów, powiedziała w rozmowie z Euractiv minister energetyki i klimatu Leonore Gewessler. „Nie ma podstaw prawnych do włączenia energii jądrowej do taksonomii UE” – powiedziała. Gewessler dodała, że Austria będzie mogła liczyć na wsparcie Niemiec i Hiszpanii, jeśli ta sprawa trafi do sądu.

Amerykanie zdobywają kontrakty w Czechach

Amerykańska firma Jacobs ogłosiła zdobycie dwóch kontraktów na odpady w Czechach. Wykorzysta technikę enkapsulacji geopolimerowej do zestalenia 250 ton nisko- i średnioaktywnych odpadów w elektrowni jądrowej ČEZ Dukovany. Będzie również udzielać porad technicznych i dotyczących bezpieczeństwa SÚRAO, organowi odpowiedzialnemu za program składowiska geologicznego w kraju.

System ciepłowniczy zasilany energią jądrową

Według Chińskiego Stowarzyszenia Energii Jądrowej (CNEA) Haiyang we wschodniej prowincji Shandong w Chinach jest pierwszym miastem w kraju, które ma swój system ciepłowniczy zasilany energią jądrową. Dwa reaktory jądrowe AP-1000, dostarczone przez Westinghouse, działają komercyjnie w pobliskiej elektrowni jądrowej Haiyang od 2018 i 2019 roku. CNEA podała, że kogeneracja za pośrednictwem pięciu obiektów wymiany ciepła w Haiyang-1 zastąpiła 12 kotłów węglowych używanych do ogrzewania gospodarstw domowych w Haiyang, nadmorskim mieście liczącym 200 000 mieszkańców.

Operacja pomogła zmniejszyć emisje CO2 o 180 000 ton, stwierdza CNEA. Projekt kogeneracji w Haiyang rozpoczął się w 2019 r. i był stopniowo rozbudowywany poprzez budowę dodatkowej stacji wymiany ciepła, aby docelowo całe miasto objąć systemem ciepłowniczym. Kogeneracja z energii jądrowej oznacza, że ciepło wytworzone w elektrowni jądrowej podczas produkcji energii elektrycznej – ciepło, które normalnie zostałoby utracone – może być wykorzystane do ogrzewania gospodarstw domowych lub procesów przemysłowych.

Para pod wysokim ciśnieniem z systemu reaktora jądrowego jest doprowadzana do obiektów wymiany ciepła oraz do sieci ciepłowniczej, wykorzystując tylko wysokie temperatury, ale bez przesyłania wody. Reaktory jądrowe wytwarzają ciepło na ogromną skalę. Typowa elektrownia jądrowa wytwarza około 3,4 GW ciepła – co odpowiada około 100 000 domowych kotłów gazowych – które jest wykorzystywane do wytwarzania około 1,2 GW energii elektrycznej. Obecnie około 65% energii jest tracone podczas konwersji jako ciepło odpadowe.

10 lat po Fukushimie – eksperci podsumowują

Awaria w elektrowni jądrowej w Fukushimie, do której doszło w marcu 2011 roku była tragicznym wydarzeniem w historii energetyki jądrowej. Wywołała dyskusję o przyszłości i bezpieczeństwie tego źródła energii. 10 lat po tych wydarzeniach Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) zorganizowała w dniach 8 – 12 listopada konferencję z udziałem międzynarodowych ekspertów, przedstawicieli urzędów dozoru jądrowego oraz operatorów elektrowni jądrowych. – Obecnie, pomimo że społeczność międzynarodowa wyciągnęła wnioski z awarii jądrowej w elektrowni Fukushima-Daiichi i wzmocniła kulturę bezpieczeństwa, to nadal nie przestaje dążyć do ciągłego zbierania doświadczeń i wniosków, które mogą być wykorzystane do dalszego wzmocnienia bezpieczeństwa – wskazywali organizatorzy konferencji.

W ceremonii otwarcia wzięło udział 200 osób. Kolejnych 400 uczestników obserwowało to wydarzenie online. Podczas tygodniowej konferencji zrealizowano szereg sesji oraz paneli dyskusyjnych na temat zapewnienia bezpiecznego wytwarzania energii jądrowej, procedur reagowania w sytuacjach awaryjnych, przywództwa i zarządzania, instrumentów prawnych jak również komunikacji i budowania zaufania społecznego.

Jednym z tematów omawianych przez ekspertów podczas panelu zorganizowanego w ramach międzynarodowej konferencji MAEA było bezpieczeństwo nowych programów energetyki jądrowej. W gronie ekspertów zaproszonych do dyskusji podczas tej sesji był Prezes Państwowej Agencji Atomistyki dr Łukasz Młynarkiewicz.

Dr Łukasz Młynarkiewicz nawiązywał w swoim wystąpieniu m.in. do rządowego Programu polskiej energetyki jądrowej, który zakłada budowę pierwszej w kraju elektrowni jądrowej.

Państwowa Agencja Atomistyki ma pełnić w tym procesie bardzo ważną rolę – dozoru jądrowego. Prezes PAA podkreślił także stałe wsparcie Polski dla działań Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej związanych z poprawą bezpieczeństwa jądrowego. Szczegółowe informacje na temat konferencji dostępne są na stronie MAEA.

Publikacja oceny oddziaływania radiologicznego wody z uszkodzonej elektrowni jądrowej Fukushima

Skutki dla społeczeństwa i środowiska zrzutu oczyszczonej wody z uszkodzonej elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi do morza będą minimalne, poinformowała Tokyo Electric Power Company. Firma opublikowała wyniki oceny oddziaływania radiologicznego przy użyciu metodologii opracowanej zgodnie z metodami uznanymi na arenie międzynarodowej.

W zakładzie Fukushima Daiichi skażona woda jest oczyszczana przez Zaawansowany System Przetwarzania Płynów (ALPS), który usuwa większość skażenia promieniotwórczego, z wyjątkiem trytu. Ta uzdatniona woda jest obecnie magazynowana na miejscu w zbiornikach. Całkowita pojemność zbiorników wynosi około 1,37 miliona metrów sześciennych, a wszystkie zbiorniki mają być zapełnione około połowy 2022 roku.

W kwietniu rząd japoński ogłosił formalną decyzję, że oczyszczona woda przechowywana w zakładzie Fukushima Daiichi zostanie zrzucona do morza. Japonia zamierza rozpocząć proces wypuszczania tej wody około wiosny 2023 roku, a cała operacja może trwać przez dziesięciolecia. W sierpniu Tepco ogłosiło plany budowy podmorskiego tunelu o długości około 1 kilometra do odprowadzania oczyszczonej wody.

Syberyjskie miasteczko ogrzewa się własną energią jądrową 

Miasteczko Pewek, położone na Syberii, które ma własną miniaturową elektrownię jądrową, wykorzystuje ją do ogrzewania domów. Nie jest to typowy reaktor, tylko jego mniejsza wersja umieszczona na pokładzie barki pływającej w pobliżu Oceanu Arktycznego - informuje "the New York Times". Atomowe ogrzewanie domów zostało wprowadzone w Peweku w 2020 r. 

Tamtejsze źródło energii nie jest typowym reaktorem z wielkimi wieżami chłodniczymi, tylko jego mniejszą wersją, umieszczoną na pokładzie barki pływającej w pobliżu Oceanu Arktycznego. Dla władz rosyjskich miniaturowa elektrownia jądrowa może być potencjalnym sposobem na łagodzenie skutków zmian klimatycznych oraz zyskania przewagi na rynku.

Bezpośrednie ogrzewanie budynków mieszkalnych przy wykorzystaniu energii jądrowej różni się od m.in. ogrzewaczy wody, zasilanych prądem generowanym ze źródeł nuklearnych - przechodzi wodą z elektrowni do domów przynosząc ciepło wytworzone bezpośrednio z rozszczepionych atomów.

"NYT" zauważył, że ten sposób jest korzystny dla środowiska, ponieważ zapobiega marnowaniu ciepła, które wieże chłodnicze tradycyjnych elektrowni jądrowych wypuszczają w powietrze w postaci pary.

Jacopo Buongiorno, profesor nauk i inżynierii jądrowej na Massachusetts Institute of Technology w mieście Cambridge w amerykańskim stanie Massachussets, zauważył w rozmowie z "NYT", że wykorzystanie energii jądrowej przy ograniczaniu zmian klimatycznych będzie wymagało używania jej nie tylko do wytwarzania energii elektrycznej, która jest źródłem około jednej czwartej emisji gazów cieplarnianych. - Dekarbonizacja sieci elektrycznej to raptem ćwierć drogi. Reszta to inne źródła - zaznaczył.

Ocenił też, że dostarczanie ciepła bezpośrednio z energii jądrowej może "nie zadziałać, jeśli ludzie nie będą się czuli komfortowo z tą technologią".

Niektórzy eksperci zaniepokojeni są potencjalnymi zagrożeniami, jakie mogą się z tym wiązać.

Wskazują m.in. na wycieki i wypadki, do jakich dochodziło na radzieckich i współczesnych okrętach podwodnych i lodołamaczach, które korzystały z podobnych reaktorów. Dziennik przypomniał o atomowych okrętach podwodnych, które zatonęły w 1989 i 2000 r.

To technologia jądrowa i na wstępie trzeba pamiętać, że jest niebezpieczna. To jedyny sposób, by o tym myśleć - powiedział Andriej Zołotkow z norweskiej grupy ekologicznej Bellona.

© 2021 Agencja Rynku Energii S.A.

Agencja Rynku Energii S.A. 00-950 Warszawa 1 skrytka pocztowa 143