PL EN DE

Rok 2021 na rynku EU ETS - rekordowe ceny

W ramach naszego cyklu podsumowań roku zapraszamy do przeglądu najważniejszych wydarzeń, które zdominowały ostatnie 12 miesięcy w systemie EU ETS

Rok 2021 z pewnością pozostanie w pamięci wielu właścicieli instalacji znajdujących się w systemie EU ETS. Ostatnie 12 miesięcy na rynku wykazywały się bardzo dużą zmiennością, nowymi historycznymi poziomami osiąganymi miesiąc po miesiącu. 

Mijający 2021 r. w handlu uprawnieniami do emisji CO2 analizuje dla CIRE.PL Tomasz Marek Bujacz – Senior Sales Trader w Vertis Environmental Finance.

Zamknięcie pierwszego notowania w tym roku na kontrakcie referencyjnym uplasowało się na poziomie 33,69 euro. Ceny uprawnień do emisji w styczniu pozostawały w trendzie bocznym, nikt wówczas nie myślał o cenach powyżej 80 czy 90 euro za tonę CO2. 



Na początku lutego na platformie Bloomberg ukazały się informacje dotyczące funduszy inwestycyjnych mówiące otwarcie o oczekiwaniach, znaczących wzrostach cen uprawnień do emisji CO2. Wspomniani inwestorzy zakładali jedynie wzrosty cen EUA. Niektórzy z nich szacowali, że jeszcze w tym roku ceny uprawnień do emisji CO2 osiągną 100 dolarów za tonę (90 euro).

Reakcja na rynku była natychmiastowa, ceny EUA osiągały kolejne rekordy. Pierwszy raz w tym roku poziom 40 euro przekroczony został 11 lutego.



Od początku roku ceny uprawnień do emisji CO2 kontynuowały trend wzrostowy zapoczątkowany w listopadzie 2020 r. (ceny EUA znajdowały się w graniach 24 euro). 

Bardzo wielu uczestników rynku liczyło na dystrybucję darmowych alokacji na rok 2021 do końca lutego bieżącego roku. Jednostki przesłane na bieżący rok nie mogłyby być wykorzystane do umorzenia emisji za rok poprzedni, jednak właściciele instalacji liczyli na ich sprzedaż i wykorzystanie uzyskanych w ten sposób środków do sfinansowania zakupu EUA fazy III. 

Od połowy marca ceny EUA pozostawały powyżej 40 euro i kierowały się nadal ku północy. Zbliżający się ostateczny termin rozliczenia emisji za rok 2020 w połączeniu z aktywnymi uczestnikami rynku nieposiadającymi obowiązków wynikających z EU ETS a także wyższe ceny miksu energetycznego wpływały na kontynuację trendu i dalsze rekordy cen EUA. 

Przełom kwietnia i maja nie przyniósł oczekiwanej przez uczestników rynku ETS korekty. Wiele firm dokonywało zakupów brakujących jednostek na ostatnią chwilę, po historycznych wówczas poziomach. 



Psychologiczna granica, ustawiona na poziomie 50 euro utrzymywała ceny uprawnień do emisji CO2 nadal na wysokich poziomach w stosunku do zamknięcia roku i dla wielu firm niemożliwym było rozpoczęcie zakupów uprawnień do emisji CO2 pod bieżącą emisję.

Kontumacja wzrostów nadal trwała. Po raz pierwszych w historii ceny uprawnień do emisji CO2 osiągnęły poziom 60 euro podczas ostatniego notowania w sierpniu. Zmniejszony wolumen aukcyjny uprawnień do emisji CO2 w połączeniu z bardzo wysokimi temperaturami w lecie i większym zapotrzebowaniem na energię elektryczną w Europie wpłynął na konsolidację cen, a kolejno na wybijanie nowych oporów. 



W ostatnim kwartale roku ceny uprawnień do emisji CO2 nadal wykazywały się bardzo dużą zmiennością, ceny przekroczyły poziomy 80 i 90 euro. Na starym kontynencie nadal obserwujemy kryzys energetyczny, ceny gazu, węgla oraz energii elektryczne są kilkukrotnie wyższe w porównaniu z rokiem 2019 czy 2020. Problemy z otwarciem Nord Stream 2, małe zapasy gazu w Rosji i Europie, mniejsza produkcja energii elektrycznej z OZE to jedynie kropla w morzu wyzwań energetyki, innych sektorów znajdujących się w systemie EU ETS, ale także mieszkańców starego kontynentu. Wiele firm zajmujących się obrotem gazu i energii było zmuszonych do ogłoszenia upadłości z uwagi na galopujące ceny. Wartość uprawnień do emisji CO2 wzrosła na przestrzeni niespełna sześciu tygodniu (29.10.2021 – 08.12.2021) o 32 euro. Nigdy wcześniej w historii EU ETS ceny nie zmieniły się tak znacząco w tak krótkim czasie.

Czynników wzrostu było kilka:

1. Niższe temperatury w Europie

2. Historycznie wysokie ceny gazu

3. Bardzo aktywni spekulanci

4. Bardziej aktywni uczestnicy EU ETS zabezpieczający deficyty emisji w obawie o dalsze wzrosty

9 grudnia obserwowaliśmy spadek z 90 euro w ciągu jednej sesji o 10 euro były kolejnym dowodem świadczącym o bardzo dużej spekulacji na rynku EU ETS. Kolejno wzrost z poziomów bliskich 80 euro do prawie 87 euro zajął 2 sesje. Ponownie taką samą sytuację obserwowaliśmy 17 grudnia, kiedy uprawnienia do emisji CO2 spadły o 10 euro (do poziomów bliskich 73 euro), a dwa dni później tj. 21.12.2021 znalazły się powyżej 82,00 a końcowo zamknęły notowanie blisko 79 euro.  

Korelacja EUA do innych indeksów



Oczekiwania cenowe na kolejny rok

Na rok kolejny zakładamy dwa scenariusze rynkowe.

Scenariusz w którym ceny gazu i globalnych indeksów odnotowałyby znaczącą korektę w dół, wówczas nasze oczekiwanie na średnią całego roku wynosi 70 euro za tonę CO2. 

W przeciwnym razie, jeżeli każdorazowo korekty zakończą się równie szybko jak w tym roku tj. po 2-3 dniach, a inwestorzy nadal kupują „dołki”, nasz scenariusz wzrostowy zakłada cenę EUA na poziomie 108 euro za tonę CO2. Za wzrostami przemawiają nie tylko nadal wysokie ceny gazu, ale także opóźnienia w przekazie darmowych alokacji na rok 2022, bardziej agresywna polityka klimatyczna UE, anulowanie z rynku 117 mln ton EUA (Fit for 55) oraz zapowiedzi nowego Niemieckiego rządu o wprowadzeniu minimalnej ceny emisji dwutlenku węgla na poziomie 60 euro za tonę.

Tomasz Marek Bujacz – Senior Sales Trader 
Vertis Environmental Finance