PL EN DE

Oferta Agencji Rynku Energii S.A. obejmuje prognozy rozwoju sektora energetycznego. W tym obszarze zespół ARE dysponuje wieloletnim doświadczeniem - prognozy sporządzane są przez nas od początku istnienia Agencji.

Do najbardziej prestiżowych obszarów prognoz należą:

  • Prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię, wykonywane w układzie sektorowym, w podziale na wszystkie stosowane obecnie i perspektywiczne paliwa i nośniki energii,
  • Prognozy optymalnej struktury mocy i produkcji energii elektrycznej i ciepła sieciowego (mix energetyczny)
  • Prognozy cen paliw i nośników energii na rynku hurtowym i detalicznym
  • Prognozy cen certyfikatów
  • Prognozy emisji zanieczyszczeń w całej gospodarce
  • Prognozy rozwoju rynku paliw stałych, ciekłych i gazowych oraz OZE 

Prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię oraz sposoby jego pokrycia, opracowywane są zgodnie z metodyką powszechnie stosowaną w światowych badaniach energetycznych. Modele prognostyczne, oparte na tej metodyce zostały opracowane m.in.: w Argonne National Laboratory (USA) oraz w Międzynarodowym Instytucie Stosowanej Analizy Systemowej (Austria). W ostatnich latach, na potrzeby realizacji prac prognostycznych, powstał również w ARE model zużycia końcowego („end-use”) STEAM-PL, dedykowany dla krajowego systemu paliwowo-energetycznego, szczegółowo odzwierciedlający techniczne aspekty zawiązane z wykorzystaniem energii w poszczególnych sektorach gospodarki (w tym rozwój rozproszonych źródeł energii). Model ten opiera się na rekomendowanym przez Komisję Europejską w tego typu analizach podejściu „bottom-up”. Generowane z zastosowaniem wspomnianego modelu projekcje (w podziale na sektory gospodarki krajowej oraz kierunku użytkowania*) budowane są w oparciu o spójne scenariusze, w których skład wchodzą założenia makroekonomiczne, demograficzne, założenia odnośnie przewidywanego tempa poprawy efektywności użytkowania energii oraz postępu technologicznego. Projekcje zapotrzebowania opracowywane przez ARE S.A. stanowią zazwyczaj punkt odniesienia dla ścieżek przygotowywanych przez inne ośrodki. Szczegółowe podejście zastosowane w modelu STEAM_PL umożliwia analizę procesów związanych z postępem technologicznym, poprawą efektywności energetycznej oraz rozwojem nowych technologii i rozwiązań (rozwój rozproszonych źródeł OZE, gospodarka wodorowa, gospodarka w obiegu zamkniętym, zgazowanie węgla , biomasy, czy też technologie magazynowania oparte na akumulatorach).

De celów optymalizacji struktury mocy i produkcji energii elektrycznej oraz ciepła sieciowego wykorzystywany jest model MESSAGE (Model for Energy Supply Strategy Alternatives and their General Environmental Impacts). Zasada działania tego modelu opiera się na minimalizacji sumarycznych zdyskontowanych kosztów systemowych w całym rozpatrywanym przedziale czasowym, wykorzystując metody programowania liniowego. Model MESSAGE działa na zdefiniowanej przez użytkownika sieci przepływów energii, począwszy od wydobycia lub dostawy energii pierwotnej, poprzez przemiany (np. wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła), przesył i dystrybucję, aż do odbiorców w przemyśle, rolnictwie, sektorze transportu, sektorze usług i gospodarstw domowych. Model ten został dostosowany do warunków polskich.

Do celów prognoz cen energii elektrycznej na rynku hurtowym został zaadaptowany do warunków polskich model ORCED, który dla przyjętej struktury i danego roku symuluje produktywność poszczególnych jednostek wraz z wyznaczeniem ceny sprzedaży na konkurencyjnym rynku energii. Wyniki tego modelu są weryfikowane w autorskim modelu ARENA, w którym symulacja gry rynkowej analizowana jest w znacznie bardziej szczegółowy sposób, tzn. wykorzystywana jest godzinowa rozdzielczość czasowa, jednostki wytwórcze podzielone są na bloki, uwzględnione są szczegółowo warunki wymiany międzystemowej (model prognozuje ceny energii elektrycznej na rynkach sąsiadujących i porównuje je w układach godzinowych), uwzględniany jest również wpływ rynku mocy, systemów wsparcia OZE i kogeneracji, usług DSR i rozwoju nowych technologii, takich jak: bateryjne magazyny energii, usługi DSR czy też rozwiązania PtX.

W naszych prognozach znajdują odzwierciedlenie zarówno obowiązujące jak i projektowane kierunki polityki energetycznej Polski oraz Unii Europejskiej. Przyjmowane w pracach prognostycznych założenia oraz warunki ich realizacji, obejmują przepisy prawne regulujące działalność przedsiębiorstw energetycznych oraz uwarunkowania funkcjonowania rynku paliw i energii, wpływające na poziom popytu i sposoby jego pokrycia. Mowa tu o wszelkich przepisach, które oddziaływać mogą na trendy rozwoju sektora energetycznego.

Przy opracowywaniu projekcji krótko, średnio- i długoterminowych uwzględniane są, między innymi:

  • prognozowany poziom rozwoju gospodarczego kraju jako podstawowa siła sprawcza zmian zapotrzebowania na paliwa i energię,
  • prognozy dostępności i cen paliw pierwotnych,
  • wymagania środowiskowe:
  • ograniczenie emisji;
  • potencjał i dynamika wykorzystania OZE;
  • możliwości poprawy efektywności wykorzystania energii,
  • import, eksport paliw i nośników energii,
  • możliwe dostępne technologie energetyczne (parametry techniczne i kosztowe).

Dzięki stale doskonalonej metodyce prognozowania umożliwiającej implementację wielu różnych czynników determinujących rozwój sektora, a tym samym pozwalającej na prawidłową ocenę oddziaływań i działań planowanych w polityce energetycznej oraz polityce sektorowej na szczeblu krajowym, w ostatnich lat powstały autorskie projekcje w zakresie:

  • rozwoju mocy wytwórczych w energetyce i ciepłownictwie,
  • kosztów technologii energetycznych (nakłady inwestycyjne, koszty operacyjne, koszty środowiskowe),
  • porównawcze kosztów wytwarzania energii elektrycznej w różnych technologiach (LCOE)
  • cen certyfikatów (PMOZE_A, PMOZE_Bio, PMBG),
  • nakładów inwestycyjnych na modernizację i rozbudowę systemów paliwowo-energetycznych
  • cen paliw i nośników energii (energia elektryczna, ciepło sieciowe, gaz ziemny, węgiel kamienny, węgiel brunatny, biomasa, olej opałowy, ON, benzyna, LPG), na rynku hurtowym i detalicznym,
  • zapotrzebowania na paliwa i energię (w podziale na sektory gospodarki krajowej, nośniki energii i regiony),
  • produkcji energii elektrycznej i ciepła sieciowego (w podziale na technologie i paliwa),
  • emisji zanieczyszczeń ( CO2, NOX, SO2 i pyłów) w sektorze ETS i non-ETS,
  • wpływu rozwoju sektora paliwowo-energetycznego na gospodarkę i zatrudnienie.

Opracowywane przez nas projekcje, mogą bazować zarówno na eksperckich założeniach przygotowywanych przez doświadczony zespół analityczny ARE SA, jak również w oparciu
o życzenia Klienta.

Z uwagi na fakt, iż w obszarze prac prognostycznych realizowanych przez ARE, dużym zainteresowaniem cieszą się wspomniane wyżej prognozy zapotrzebowania na energię, projekcje w zakresie świadectw pochodzenia, prognozy hurtowych cen energii elektrycznej, oraz projekcje w zakresie kosztów technologii energetycznych poniżej zamieszczono ich krótki opis.

*

  • W gospodarstwach domowych: urządzenia elektryczne, oświetlenie, klimatyzacja, gotowanie, przygotowanie CWU, ogrzewanie pomieszczeń w podziale na gospodarstwa domowe w mieście i na wsi.
  • W przemyśle: napędy elektryczne, oświetlenie, ogrzewanie i wentylacja pomieszczeń, ciepło piecowe i para technologiczna.
  • W usługach: oświetlenie, klimatyzacja i wentyalacja, urządzenia elektryczne, przygotowanie CWU, przygotowywanie posiłków
  • W rolnictwie: odbiory elektryczne, paliwa silnikowe, pozostałe paliwa

Projekcje cen hurtowych energii elektrycznej są jednym z najbardziej prestiżowych obszarów działalności Agencji Rynku Energii S.A. i jednocześnie najbardziej poszukiwanym na rynku rodzajem analiz. ARE posiada ogromną wiedzę i doświadczenie w tym zakresie i dysponuje rozbudowanymi narzędziami analityczno-prognostycznymi. Część z tych narzędzi została opracowana przez uznane ośrodki naukowe z zagranicy, a część stanowi autorski dorobek zespołu ekspertów, znających doskonale specyfikę funkcjonowania polskiego rynku energii elektrycznej. Modele te umożliwiają uwzględnienie szeregu czynników kształtujących ceny na rynku hurtowym takich jak: poziom zapotrzebowania na energię, koszty operacyjne jednostek wytwórczych, koszty paliwowe, koszty środowiskowe, optymalny kształt miksu energetycznego, rozwój OZE (w tym rozproszonych), poziom wymiany międzysystemowej, harmonogram trwałych odstawień i plany budowy nowych jednostek, tryb i charakter pracy poszczególnych źródeł wytwórczych, ograniczenia sieciowe i wiele innych. Obecnie w naszych modelach wyodrębnia się wszystkie bloki cieplne, wraz z ich charakterystyką techniczno-ekonomiczną. Stosowane modele bazują na godzinowej rozdzielczości czasowej co pozwala na wykonywanie projekcji w horyzontach: krótko- średnio- i długoterminowych. Zastosowanie takiego rozwiązania umożliwia również szczegółową analizę funkcjonowania niesterowalnych źródeł energii, jak również nowych rozwiązań technologicznych takich jak: bateryjne magazyny energii, elektrolizery, usługi DSR. Projekcje cen energii elektrycznej wykonywane są w podziale na ceny w pasmach (podstawowym, szczytowym i podszczytowym).

Agencja Rynku Energii S.A. oferuje również wykonanie projekcji cen świadectw pochodzenia dla energii elektrycznej produkowanej w odnawialnych źródłach energii (PMOZE_A), tzw. zielonych certyfikatów, notowanych na Towarowej Giełdzie Energii w Polsce (TGE). Projekcje te poprzedzone zostaną szczegółową analizą rynku, ze szczególnym uwzględnieniem stanu prawnego i bilansu świadectw w systemie. Na podstawie bilansu świadectw pochodzenia OZE w systemie, zostanie sporządzona projekcja poziomu nadwyżki certyfikatów uwzględniająca:

Agencja Rynku Energii S.A. od lat specjalizuje się w opracowywaniu prognoz zapotrzebowania na paliwa i energię w horyzoncie krótko-, średnio- i długoterminowym. Wykorzystuje do tego celu metodykę szeroko stosowaną na świecie, w której za generalną siłę sprawczą wzrostu zapotrzebowania na energię uznaje się wzrost gospodarczy, opisany za pomocą zmiennych makroekonomicznych, zmiany demograficzne, behawioralne, technologiczne oraz tempo poprawy efektywności energetycznej. Prognozy uwzględniają również prowadzoną politykę energetyczną państwa i ogólnoświatowe trendy (np. rozwój energetyki rozproszonej, dekarbonizację gospodarki, rozwój elektromobilności, nowe paliwa i rozwiązania technologiczne).

Energetyka rozproszona, czyli wytwarzanie energii w pobliżu miejsca jej odbioru implikuje konieczność zmiany dotychczasowego modelu systemu energetycznego. Odbiorca energii, który aktywnie uczestniczy w procesie wytwarzania energii elektrycznej, konsumuje energię elektryczną na własne potrzeby, a nadwyżkę wprowadza do sieci. Proces ten znacząco wpływa na funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego, w szczególności zaś oddziałuje na wielkość poboru energii elektrycznej z sieci. Rosnąca liczba rozproszonych źródeł energii zmieniać będzie sposób zarządzania i eksploatacji sieci. Wymusi przede wszystkim na OSP i OSD szereg działań inwestycyjnych mających na celu m.in dostosowanie infrastruktury, tak aby zapewnić zdolność dostarczania klientom energii elektrycznej w określonych warunkach, miejscu i czasie. Zdecydowanie największy przyrost mocy w źródłach rozproszonych przewidywany jest wśród źródeł PV. Ich praca jest stosunkowo dobrze skorelowana ze wzrastającym w Polsce obciążeniem w szczycie letnim, które jest efektem rosnącego wykorzystania klimatyzacji. Jednak po przekroczeniu, przy określonych wielkościach mocy PV w systemie, mogą pojawiać się problemy ze zbilansowaniem w popołudniowej części dnia, wynikające z rosnącego zapotrzebowania w KSE oraz spadającej generacji PV. Ponadto, w przypadku wysokiej generacji PV oraz niskiego zapotrzebowania, mogą pojawiać się lokalne problemy w sieci dystrybucyjnej, np. wzrost napięć powyżej wielkości dopuszczalnych w sieci niskiego i średniego napięcia. Kluczową kwestią jest więc odpowiednie planowanie pracy systemu, w tym generacji ze sterowalnych i elastycznych źródeł.

Jednym ze skutków pandemii wywołanej przez COVID-19 jest ograniczanie aktywności gospodarczej i społecznej, która widoczna jest również w naszym kraju. Przekłada się to bezpośrednio na zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. Spadek zużycia nie rozkłada się równomiernie we wszystkich sektorach gospodarki krajowej. W większym stopniu problem ten dotyka sektora usługowego i przemysłowego, natomiast w gospodarstwach domowych, wskutek wprowadzenia pracy zdalnej, zużycie energii elektrycznej w wielu przypadkach ulega nawet zwiększeniu. Przewidywane zmiany mocno dotkną spółki dystrybucyjne i obrotu, z uwagi na zmniejszenie wolumenów sprzedawanej energii.

Celem analizy jest ocena najbardziej korzystnych z punktu widzenia całkowitych kosztów ponoszonych przez społeczeństwo opcji technologicznych wytwarzania energii elektrycznej.

Opracowanie zawierać będzie najnowsze szacunki odnośnie kosztów wytwarzania energii elektrycznej dla szerokiego zestawu technologii, które są rozpatrywane do uruchomienia
w dającej się przewidzieć przyszłości. Uwzględnione zostaną w nim jedynie te technologie, które znajdują się obecnie na zaawansowanym etapie rozwoju, umożliwiającym ich komercyjne zastosowanie, oraz te, dla których osiągnięcie takiego poziomu przewiduje się w perspektywie najbliższych kilkunastu lat.